Еўропа рыхтуецца да вайны з Расіяй

Адным з вынікаў саміту ЕС на Кіпры стала распрацоўка Еўропай плану па прымяненні артыкула статута ЕС аб узаемнай абароне. Аж да таго, што Францыя і Польшча плануюць сумесныя вучэнні, на якіх адпрацуюць імітацыю ўдараў па тэрыторыі РФ. Украіна ж паспяхова нішчыць фінансавы патэнцыял РФ па працягу вайны. Ідуць 1522-я суткі поўнамаштабнай вайны РФ супраць Украіны пры саўдзеле ў агрэсіі рэжыму Аляксандра Лукашэнкі.

На працягу мінулых сутак ва Украіне зафіксавана 236 баявых сутыкненняў, паведамляе Генштаб УСУ ў ранішняй зводцы 25 красавіка.

На Пакроўскім кірунку абаронцы Украіны спынілі 63 штурмы расіян у бок Біліцкага, Дарожнага, Радзінскага, Мірнаграду, Грышына, Васільеўкі, Пакроўску, Котліна, Удачнага, Мураўкі і іншых.

На Канстанцінаўскім кірунку расійцы здзейснілі 27 атак у раёнах Плешчыеўкі, Іванаполля і ў бок Канстанцінаўкі, Іллінаўкі, Русінага Яру і іншых.

На Ліманскім кірунку армія РФ 15 разоў спрабавала прасунуцца ў бок Грэкаўкі, Новаегораўкі, Новасергіеўкі, Зялёнага Гау, Ставак, Дробышава, Дзіброва і Ліману.

На Гуляйпольскім кірунку адбылося 14 атак РФ у раёнах Дабраполля, Цвяткова, Прылук, Аленаканстанцінаўкі, Гуляйпольскага, Зялёнага, Святапятроўкі.

На Купянскім кірунку расіяне 10 разоў атакавалі у раёне Наваасінава, Кіндрашоўкі і ў бок Радзькаўкі, Глушкаўкі, Наваплатонаўкі.

На Краматорскім кірунку зафіксавана дзевяць боесутыкненняў, на Паўднёва-Слабажанскім кірунку — сем.

* * *

У ноч на 25 красавіка Расія нанесла камбінаваны ўдар па аб’ектах крытычнай інфраструктуры Украіны з прымяненнем ударных БпЛА, ракет паветранага, марскога і наземнага базавання. Асноўны кірунак удару — Дняпро. Таксама атакаваныя Харкаўшчына, Чарнігаўшчына, Сумшчына, Адэшчына і Кіеўшчына.

Усяго зафіксавана 666 сродкаў паветранага нападу (47 ракет і 619 БпЛА):

• 12 балістычных ракет «Іскандэр-М»/С-400;

• 29 крылатых ракет Х-101;

• 1 крылатая ракета «Іскандэр-К»;

• 5 крылатых ракет «Калібр»;

• 619 ударных БпЛА тыпу Shahed, «Гербера», «Італмас» і беспілотнікі іншых тыпаў.

Супрацьпаветранай абаронай збіта/задушана 610 мэтаў — 30 ракет і 580 беспілотнікаў розных тыпаў:

• 26 крылатых ракет Х-101;

• 4 крылатыя ракеты «Калібр»;

• 580 БпЛА розных тыпаў.

Зафіксаваны трапленні 13 ракет і 36 ударных БпЛА на 23 лакацыях. Інфармацыя па чатырох ракетах удакладняецца, даныя пра трапленні не паступалі. Атака працягваецца, у паветраную прастору Украіны ўвайшлі некалькі новых груп ударных БпЛА, паведамляюць Паветраныя сілы Украіны.

* * *

У ноч на 25 красавіка ў Дняпры прагрымела серыя выбухаў падчас масіраванай камбінаванай атакі ворага. Зафіксаваны маштабныя пажары, пашкоджаны жылыя дамы, зменшага 18 чалавек пацярпелі, сярод іх дзіця. Разбураны 4-павярховы жылы дом, пад заваламі, верагодна, знаходзяцца людзі. Пошукава-ратавальныя работы працягваюцца.

У ноч на 25 красавіка расійскі беспілотнік ударыў па шматпавярховым жылым доме ў Салтаўскім раёне Харкава. Па папярэдніх даных абышлося без пацярпелых.

У ноч на 25 красавіка расійскія войскі масіравана атакавалі Адэскую вобласць беспілотнікамі. На поўдні рэгіёна разбураны тры аднапавярховыя жылыя дамы, пашкоджана прыпартавая тэрыторыя, два чалавекі параненыя.

* * * 

* * *

Расійская эканоміка працягвае пакутаваць пад цяжарам велізарных ваенных выдаткаў, нягледзячы на часовае павелічэнне даходаў ад нафты з-за вайны на Блізкім Усходзе, піша ў сваёй справаздачы амерыканскі Інстытут вывучэння вайны (ISW).

Федэральны дэфіцыт Расіі дасягнуў 4,6 трлн рублёў (прыкладна 61 млрд долараў) у першым квартале 2026 года — гэта значна больш, чым запланаваны дэфіцыт на ўвесь 2026 год у 3,8 трлн рублёў (каля 50 млрд долараў). Расія паступова вычарпала ліквідныя рэзервы Фонду нацыянальнага дабрабыту, каб фінансаваць вайну, і ў лістападзе 2025 года была вымушана прадаваць залатыя рэзервы з-за няўстойлівых выдаткаў.

Рэальны ўзровень інфляцыі ў РФ, верагодна, значна вышэйшы, чым сцвярджае Цэнтрабанк: цэны на прадукты харчавання імкліва растуць. Надзвычай нізкі ўзровень беспрацоўя сведчыць не пра сілу рынку працы, а пра востры дэфіцыт кадраў, што выклікае рост заработнай платы (інфляцыю заработнай платы) у грамадзянскім і абаронным сектарах, што, у сваю чаргу, разганяе агульную інфляцыю.

Па даных ISW, рост нафтавых даходаў дазваляе Крамлю часова закрываць бюджэтныя дзіркі, аднак ён не вырашае глыбінных структурных праблем. Аналітыкі адзначаюць, што сродкі накіроўваюцца пераважна на ваенныя выдаткі, узмацняючы дысбаланс паміж абаронным і грамадзянскім сектарамі.

Значнае падаражанне нафты на фоне канфлікту ЗША і Ірана не здольна прадухіліць рэцэсію, заяўляюць эксперты Інстытута. Структурныя праблемы Расіі застаюцца занадта глыбокімі, а часовы рост цэн не закрывае сістэмных дыспрапорцый.

* * *

Вашынгтон больш не будзе ісці на саступкі Расіі і Ірану дзеля стабілізацыі сусветных цэн на нафту, заявіў міністр фінансаў ЗША Скот Бесент агенцтву Associated Press.

Ён сказаў, што ніякіх новых дазволаў на продаж іранскай і расійскай сыравіны не будзе. ЗША ўсталявалі жорсткую блакаду для Тэгерана. «Мы лічым, што ў наступныя два-тры дні ім прыйдзецца пачаць спыняць вытворчасць, што вельмі дрэнна паўплывае на іх свідравіны», — сказаў чыноўнік.

Спыненне здабычы — гэта велізарная рызыка: калі свідравіны закансерваваць няправільна, яны могуць ніколі не вярнуцца да ранейшых магутнасцей.

У дачыненні да Расіі пазіцыя Вашынгтона таксама змянілася. У сакавіку ЗША вымушана дазволілі продаж расійскай нафты і нафтапрадуктаў, якія ўжо былі загружаны на танкеры: адміністрацыя Белага дома хацела стабілізаваць энергетычныя рынкі.

Цяпер гэты перыяд скончыўся і Бесент патлумачыў, што расійская нафта, якая «знаходзілася на вадзе», фактычна вычарпана. Новых дазволаў на пастаўкі не будзе, дадатковыя пастаўкі з РФ больш не з’яўляюцца неабходнымі для сусветнай эканомікі.

Бесент патлумачыў, што паслабленні для расійскай нафты былі выкліканы просьбай краін, якія асабліва пакутавалі ад нафтавага крызісу. «Больш за 10 самых уразлівых і бедных краін звярнуліся да мяне і спыталі: "Ці можаце вы дапамагчы?" — сказаў Бесент. — Гэта было для тых уразлівых і бедных краін. Але я не думаю, што ў нас будзе яшчэ адзін працяг».

* * *

Украіна фактычна заблакавала расійскі нафтавы экспарт, нягледзячы на часовае аслабленне амерыканскіх санкцый. Расія губляе мільярды долараў з-за прыцэльных удараў па партах і энергетычнай інфраструктуры, паведамляе Al Jazeera.

Хоць цяпер з-за перакрыцця Армузскага праліва цана барэля паднялася вышэй за 100 долараў, але Масква не можа атрымаць звышпрыбыткі. Адна прычына — санкцыі, хоць часам і аслабленыя, але другая — удары УСУ па расійскіх НПЗ.

Агенцтва адзначае, што з 21 сакавіка Украіна пачала сістэмна знішчаць порты і НПЗ у Расіі. Атакі УСУ не даюць РФ перагружаць нафту на танкеры. Красавік стаў для Расіі яшчэ горшым. Паказчыкі ўжо апусціліся да самага нізкага ўзроўню з лета 2024 года. Да канца красавіка лічбы могуць дасягнуць антырэкордаў 2023 года.

Цяпер Расія вымушана рэзаць здабычу, бо ў ёй няма сэнсу, калі сыравіну немагчыма вывезці ці перапрацаваць. Па даных Reuters, здабыча ўпала на 300 000 — 400 000 барэляў у суткі. Гэтую інфармацыю пацвердзілі адразу пяць незалежных крыніц.

* * *

Еўрапейскі Саюз імкнецца змяніць правілы гульні ў сферы калектыўнай бяспекі, каб падстрахавацца на выпадак вялікай вайны і нівеляваць бюракратычныя працэдуры НАТА. Лідары блока пачалі працу над удакладненнем малавядомага пакта аб узаемнай абароне, піша Politico.

Дагаворы ЕС маюць артыкул 42.7, які абавязвае краіны дапамагаць адна адной у выпадку ўзброенай агрэсіі. Аднак на практыцы гэты механізм застаецца цьмяным. Прэзідэнт Еўрапейскай камісіі Урсула фон дэр Ляен падчас сустрэчы на Кіпры прызнала наяўнасць прабелаў. Паводле яе слоў, дагавор дакладна ўказвае на факт абавязку, але не дае інструкцый.

«Дагавор дакладна не вызначае, што адбываецца, калі і хто што робіць», — заявіла фон дэр Ляен.

Еўропа ўжо мае адзін прыклад актывацыі гэтага пакта: Францыя звярнулася па дапамогу пасля крывавых тэрактаў у Парыжы ў 2015 годзе. Аналіз таго вопыту паказаў хаос: не было каардынацыі, не было зразумела, хто з кім павінен камунікаваць у першыя гадзіны крызісу.

Цяпер пытанні бяспекі абмяркоўваюць на самым высокім узроўні. Да дыскусіі далучыліся канцлер Германіі Фрыдрых Мерц і прэзідэнт Кіпра Нікас Хрыстадулідзіс. Апошні прадставіў лідарам канкрэтныя ідэі па рэфармаванні механізму.

Таксама з-за пагрозы выхаду ЗША з НАТА Еўропа пачала рыхтаваць план на выпадак нападу РФ. Цяпер ЕС спрабуе прыцягнуць больш еўрапейцаў да камандных і кіраўніцкіх роляў у НАТА. Таксама ЕС рыхтуе запасныя саюзы на выпадак крызісу ў НАТА: у пераліку саюзнікаў ёсць і Украіна.

Францыя і Польшча плануюць сумесныя вучэнні ВПС над Балтыкай. У межах трэніровак будуць адпрацоўваць імітацыю ўдараў па цэлях на тэрыторыі РФ.