Насельніцтва Кітая ўпершыню за 60 гадоў зменшыцца

Упершыню пасля вялікага голаду 60 гадоў таму насельніцтва Кітая зменшыцца. Чаму? І як гэта паўплывае на ўвесь астатні свет?
Самая вялікая ў свеце нацыя вось-вось паменшыцца.

На долю Кітая прыпадае больш за адну шостую частку насельніцтва свету, аднак пасля чатырох незвычайных дзесяцігоддзяў, за якія насельніцтва краіны вырасла з 660 мільёнаў да 1,4 мільярда, у гэтым годзе яго насельніцтва на шляху да скарачэння, упершыню з часоў Вялікага голада 1959-1961 гадоў.

Паводле апошніх дадзеных Нацыянальнага статыстычнага бюро Кітая, насельніцтва Кітая вырасла з 1,41212 мільярда да ўсяго 1,41260 мільярда ў 2021 годзе - рэкордна нізкі рост у 480 000 чалавек.

Нягледзячы на ​​тое, што нежаданне мець дзяцей ва ўмовах жорсткіх мераў па барацьбе з Covid магло спрыяць запаволенню нараджальнасці, гэта адбываецца на працягу шматлікіх гадоў.

Агульны каэфіцыент нараджальнасці ў Кітаі (нараджальнасць на жанчыну) напрыканцы 1980-х склаў 2,6 - значна вышэй за 2,1, неабходныя для замяшчэння смерцяў. З 1994 года ён быў ад 1,6 да 1,7 і знізіўся да 1,3 у 2020 годзе і ўсяго да 1,15 у 2021 годзе.

Для параўнання, у Аўстраліі і ЗША агульны каэфіцыент нараджальнасці складае 1,6 нараджэнняў на жанчыну. У састарэлай Японіі ён складае 1,3.

Гэта адбылося, нягледзячы на ​​тое, што Кітай адмовіўся ад палітыкі аднаго дзіцяці ў 2016 годзе і ўвёў у мінулым годзе палітыку ў дачыненні да трох дзяцей , падмацаваную падатковымі і іншымі ільготамі.

Тэорыі адносна таго, чаму кітайскія жанчыны па-ранейшаму не жадаюць мець дзяцей праз дзяржаўныя стымулы, разыходзяцца. Адна з магчымасцяў — насельніцтва звыкла да малых сем’яў. Іншая звязана з ростам кошту жыцця, а іншыя лічаць, што гэта можа быць звязана з павелічэннем шлюбнага ўзросту, што затрымлівае нараджэнне і гасіць жаданне мець дзяцей.

Акрамя таго, у Кітаі менш жанчын дзетароднага ўзросту, чым можна было б чакаць. З 1980 года, калі нараджалася толькі адно дзіця, многія пары абіралі хлопчыка, павялічыўшы каэфіцыент полу пры нараджэнні са 106 хлопчыкаў на кожныя 100 дзяўчынак (суадносіны ў большай частцы астатняга свету) да 120, а ў некаторых правінцыях да 130.

Паводле прагнозаў, падрыхтаваных камандай Шанхайскай акадэміі сацыяльных навук, пераломны момант наступіў на дзесяцігоддзе раней, чым чакалася.

Яшчэ ў 2019 годзе Кітайская акадэмія сацыяльных навук чакала, што пік насельніцтва будзе дасягнуты ў 2029 годзе — 1,44 мільярда чалавек. У справаздачы Арганізацыі Аб'яднаных Нацый аб перспектывах насельніцтва за 2019 год чакаўся пік яшчэ пазней, у 2031-32 гадах, на ўзроўні 1,46 мільярда.

Каманда Шанхайскай акадэміі грамадскіх навук прагназуе сярэднегадовае зніжэнне на 1,1% пасля 2021 года, што скараціць насельніцтва Кітая да 587 мільёнаў у 2100 годзе, што менш за палову ад сённяшняга.

Разумныя здагадкі, якія стаяць за гэтым прагнозам, палягаюць у тым, што агульны каэфіцыент нараджальнасці ў Кітаі зніжаецца з 1,15 да 1,1 з цяперашняга часу да 2030 года і застанецца на такім узроўні да 2100 года.

Імклівае падзенне моцна адаб'ецца на эканоміцы Кітая.

Пік насельніцтва ў працаздольным узросце Кітая дасягнуў у 2014 годзе і, па прагнозах, скараціцца да менш чым адной траціны гэтага піку да 2100 года. Чакаецца, што колькасць пажылога насельніцтва Кітая (ва ўзросце 65 гадоў і больш) будзе працягваць расці большую частку гэтага часу.

Гэта азначае, што, калі ў цяперашні час на кожныя 20 пажылых людзей дасяжна 100 чалавек працаздольнага ўзросту, то да 2100 года 100 кітайцаў працаздольнага ўзросту павінны будуць падтрымліваць да 120 пажылых кітайцаў.

Сярэднегадовае зніжэнне колькасці працаздольнага насельніцтва Кітая на 1,73% стварае сцэну для значна больш нізкага эканамічнага росту, калі прадукцыйнасць не будзе хутка развівацца.

Ужо зараз у Кітаі кошт працоўнай сілы ў вытворчасці ўдвая вышэй, чым у В'етнаме.

У той жа час Кітай павінны будзе скіроўваць больш сваіх вытворчых рэсурсаў на аказанне медыцынскіх, паслуг і паслуг па дагляду за пажылымі людзьмі, каб задаволіць патрэбы ўсё больш пажылога насельніцтва.

Нягледзячы на ​​​​прагнозы, што гэта будзе «кітайскае стагоддзе», новыя дадзеныя кажуць, што ўплыў можа перамясціцца ў іншае месца - у тым ліку ў суседнюю Індыю, насельніцтва якой, як чакаецца, абгоніць Кітай у бліжэйшым дзесяцігоддзі — сцвярджае брытанскае выданне BBC.





Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

Больш цікавага на «Новым Часе»: