Якім быць Нацыянальнаму ўніверсітэту?

25-25 лістапада ў Мінску праходзіла Міжнародныя канферэнцыя «Нацыянальны ўніверсітэт у 21 стагоддзі: місія і выклікі», скліканая па ініцыятыве ТБМ і Аргкамітэта ўніверсітэта «Альбарутэнія».

Алег Трусаў, Павел Цярэшчанка, Уладзімір Колас, Алена Анісім

Супольная размова навукоўцаў і выкладчыкаў была спробай зазірнуць у будучыню і запачаткаваць новую акадэмічную супольнасць, якая будзе мець нацыятворчы характар, стыль і падыходы 21-га стагоддзя.

Кандыдат гістарычных навук, дацэнт Алег Трусаў зрабіў экскурс у гісторыю сусветных універсітэтаў.У сваім дакладзе ён распавёў пра дзейнасць Таварыства беларускай мовы па прасоўванню ідэі стварэння Нацыянальнага ўніверсітэта, пачынаючы з чэрвеня 1998 года, калі Рада ТБМ упершыню ўзняла гэта пытанне. 10 кастрычніка 1999 года Рада ТБМ зацвердзіла асноўныя палажэнні ад стварэнні Статута ўніверсітэта. У ліпені 2000 года Алег Трусаў сустрэўся з міністрам адукацыі Сяргеем Стражавым і перадаў яму подпісы актывістаў ТБМ у падтрымку Нацыянальнага ўніверсітэта. На лістапад 2000-га года ідэю падтрымалі 33.936 чалавек, а на травень 2001 года было сабрана 50.000 подпісаў. Аднак, у той перыяд задача, якая выклікала масавую зацікаўленасць, была адхілена прадстаўнікамі ўладаў.

Задума стварэння вышэйшай навучальнай установы  з беларускай мовай навучання не знікла, а набыла новае гучанне з далучэннем Беларусі да Балонскага працэса ў 2015 годзе. Зноў быў скліканы Аргкамітэт па стварэнні Нацыянальнага ўніверсітэта, які працуе 2 гады. Нарэшце, дэпутат Парламента Алена Мікалаеўна Анісім атрымала станоўчы адказ на прапанаваную ідэю.

У верасні 2017 года было атрымана памяшканне для запачаткавання працы Нацыянальнага ўніверсітэта як структурнага падраздзялення ТБМ імя Ф.Скарыны. «Такім чынам, закладзены першы камень у падмурак Нацыянальнага ўніверсітэта, — сказаў А.А. Трусаў, — Мы будзем рухацца ад рэгістрацыі назвы “Альбарутэнія”  да рэгістрацыі Статута і атрымання ліцэнзіі на дзейнасць універсітэта. Частку дакументаў мы атрымаем да 25 сакавіка, да 100-тых угодкаў абвяшчэння БНР. Для атрымання ліцэнзіі неабходна, каб колькасць прафесароў і кандыдатаў навук будучай ВНУ складала 30 адсоткаў. Калі мы атрымаем ліцэнзію, магчыма, Еўрапейскае Партнэрства выдзяліць нам сродкі». Алег Трусаў пажадаў усім калегам і аднадумцам плённай працы па развіцці Нацыянальнага ўніверсітэта «Альбарутэнія».

Алена Сакалова

Кандыдат гістарычных навук Павел Церашковіч распавёў пра акадэмічны профіль будучай установы. Ён адзначыў, што ад  пачатку вызначаны шэсць накірункаў навучання, якімі стануць: лінгва-краязнаўства, культурная спадчына, медыя і камунікацыя, інфарматыка, дзяржаўнае кіраванне. «Важна, каб выпускнікі ўніверсітэта ўключаліся ў стварэнне беларускай дэмакратычнай інтэлектуальнай прасторы», — заўважыла Ірына Дубянецкая.

«Новы Нацыянальны ўніверсітэт павінен ставіць мэты больш высокія і выкшталцоныя, — лічыць Павел Баркоўскі. — Даследчыкі, якія будуць працаваць ва ўніверсітэце, павінны будуць вырашаць сусветныя праблемы і пытанні, якія нясе новае стагоддзе. Акадэмічная пляцоўка павінна захоўваць дыалагічны характар, кіраваць працэсамі прадукавання новага мыслення».

Павел Баркоўскі

«Універсітэт – гэта асобая супольнасць людзей, якая захоўвае вышэйшы ўзровень мыслення і трансляцыі сучасных ведаў», — адзначыў Уладзімір Мацкевіч. Алег Трусаў падкрэсліў неабходнасць стварэння навуковых школ у розных галінах. На канферэнцыі прагучала думка пра тое, што ўніверсітэт можа стаць асяродкам выхавання новых філарэтаў і філаматаў 21-га стагоддзя, якія пакінуць яскравы след у гісторыі і культуры краіны. Ён павінен быць беларускім па духу, інтэлекце і мове выкладання, сучасным паводле формы.

Аляксей Яскевіч прааналізаваў па розных крытэрах досвед чатырох паспяховых сучасных універстэтаў у Расіі і ва Ўкраіне: Вышэшай эканамічнай школы, Кіева-Магілянскай акадэміі, Еўрапейскага Санкт-Пецярбурскага ўніверсіта і Ўкраінскага каталіцкага ўніверсітэта. Яны дасягнулі пэўных поспехаў, дзякуючы незалежнаму  ад дзяржавы статусу, мэтавым праграмам і ўдаламу фандрайзінгу. Малады выкладчык параўнаў тое, што ёсць за мяжой, з тым, што ёсць і можа быць у нашай краіне.

Аляксей Яскевіч

У выступленнях і дыскусіі прынялі ўдзел Алена Анісім, Дзяніс Тушынскі, Андрэй Вардамацкі, Сяргей Запрудскі, Алесь Астроўскі, іншыя навукоўцы і выкладчыкі.

Аналізуючы функцыянал універсітэта, дырэктар Беларускай аналітычнай майстэрні Андрэй Вардамацкі падкрэсліў, што новая ўстанова павінна стаць кропкай фарміравання нацыянальнай ідэнтычнасці, кропкай стабільнасці палітычных арыентацый беларусаў, пунктам росту здольнасцяў жыцця ў поліпарадыгматычным свеце.

Апытаныя рэспандэнты сярод перавагаў Нацыянальнага ўніверсітэта называюць патрыятызм і павагу да беларускай нацыі, унікальнасць і незвычайнасць, мінусамі лічаць слабое валоданне абітурыетамі беларускай мовы, неканкурэнтаздольнасць і іншыя рысы.

Сярод праблемаў, якія агучвалі выкладчыкі ВНУ, пазначаліся слабы ўзровень падрыхтоўкі студэнтаў, наяўнасць плагіяту ў даследчыцкіх працах, непавага да выкладчыкаў з боку кіраўніцтва ВНУ, нізкія заробкі, ідэалагічны прэсінг.

Аляксандр Мілінкевіч распавёў пра свае намаганні па стварэнні дыстанцыйнага вольнага ўніверсітэта, інтарэсы якога прадстаўляеграмадская арганізацыя ў Варшаве. Гэта будзе яшчэ адна альтэрнатыўная магчымасць набыцця вышэйшай элітнай адукацыі.

Другі дзень абмеркавання быў прысвечаны даследніцкім рысам будучага Нацыянальнага ўніверсітэта, выпрацоўцы дыдактыкі і лагістыкі новай вышэйшай навучальнай установы. Напрыканцы мерапрыемства з прамовай выступіў Аляксей Марачкін, які на досведзе выхавання маладых мастакоў засведчыў пра важнасць асобы нацыянальна свядомага творцы, носьбіта ідэалаў і практычных навыкаў.

«Я вельмі задаволены высокім узроўнем канферэнцыі,— адзначыў прафесар Алесь Астроўскі з Гродна. — На ёй прайшла рэкагнасцыроўка сіл у шырокім дыяпазоне поглядаў. Тыя, хто будуць выхоўваць моладзь і ўплываць на фарміраванне яе поглядаў, вызначылі шляхі руху наперад».

«Канферэнцыя апраўдала нашыя спадзяванні, — адзначыў першы намеснік старшыні ТБМ Уладзмір Колас.— Усе рэгіёны Беларусі і замежжа былі прадстаўлены. Ахоплівалася вялікае кола праблемаў, узровень інтэлектуальнай аснасткі быў вельмі высокі. Гэта ўсяляе вялікі аптымізм у перспектывы рэалізацыі праекту Нацыянальнага ўніверсітэта. Дзеля дасягнення поспеху ад нас патрабуецца кансалідацыя».

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

  • Апошняе на сайце
,
Больш цікавага на «Новым Часе»: