У Расіі цэны пачалі падаць, а ў Беларусі працягваюць расці. Чаму?

Ці адрозніваецца ўздзеянне сітуацыі, у якой мы аказаліся, на эканомікі дзвюх краін — Расіі і Беларусі?

Чаму сітуацыя мяняецца не на карысць Беларусі? Тэлеграм-канал «Нашы грошы» прапануе вывучыць, як мяняліся кошты ў Беларусі і Расіі ў 2022 годзе.

Першае, што кідаецца ў вочы, калі паглядзець на графік — мы з Расіяй сапраўды знаходзімся ў адной эканамічнай запрэжцы. Любыя значныя ваганні ўмоў на рынку хіляць абедзве эканомікі аднолькавы бок. Прычым прысцяжны конь у гэтым выпадку — Беларусь, бо гэта мы рэагуем на тое, што адбываецца ў вялікага суседа, а не наадварот.

Таксама мы бачым, што пасля пачатку вайны ў канцы лютага інфляцыя ў Расіі рэзка падскочыла, а следам тое ж самае адбылося і ў нас. У сакавіку расійская эканоміка пачала рабіць спробы адаптавацца да новых умоў, рост інфляцыі запаволіўся — і ў нас намецілася падобная тэндэнцыя... А вось далей сітуацыя пачала мяняцца, прычым, відавочна, не на карысць Беларусі.

Абедзве краіны цяпер знаходзяцца пад моцным санкцыйным ціскам, аднак, нягледзячы на гэта, ужо з красавіка паказчыкі інфляцыі ў Расіі стабільна змяншаюцца (з 17,8% у дачыненні да аналагічнага месяца мінулага года ў красавіку — і да 15,5% у чэрвені), а ў нас наадварот — працягваюць расці (з 16,8% у красавіку да 17,6% у чэрвені). Чаму ж так адбываецца?

Паспрабуем сказаць мякка: ёсць нюансы, якія адрозніваюць беларускую эканоміку ад расійскай. Так, у абедзвюх прысутнічае вялікая доля дзяржпрадпрыемстваў, пратэкцыянізм і на ўсю моц выкарыстоўваецца дырэктыўны механізм цэнаўтварэння. Але ўсё ж расійская эканоміка значна бліжэй да рынкавай. І менавіта гэта цяпер дапамагае стабілізаваць цэны ў Расіі.

На расійскім рынку многія цэны ўжо дасягнулі сваёй столі, вытворцы і прадаўцы, арыентуючыся на попыт, вымушаныя іх зніжаць, каб заставацца канкурэнтаздольнымі. У іншым выпадку яны проста збанкрутуюць. Для гэтага шукаюцца новыя лагістычныя ланцужкі і пастаўшчыкі, прадумваюцца магчымасці зэканоміць, зрабіць сваю прадукцыю больш прывабнай.

А яшчэ ў Расіі ёсць нафтавы і газавы брандспойт, з якіх у краіну цяпер магутным патокам льюцца долары і еўра.

У Беларусі ж многія прадпрыемствы як былі датаванымі і стратнымі, так і засталіся. Яны ніколі не ўмелі канкураваць, і для іх у прынцыпе мала што памянялася: вывучаная бездапаможнасць дае свой плён. Неэфектыўныя вытворчасці працягваюць працаваць на склад, нягледзячы на ўгаворванні ўрада праявіць цуды наватарства і аптымізацыі. А навошта? Бо да гэтага 20 гадоў «пракатвала», ды і не ўмеюць яны працаваць інакш…

У выніку мы бачым, як урад пастаянна пагражае «жэстачайша зарэгуляваць» цэны так, каб яны не зварухнуліся, але нягледзячы на пагрозы, тыя працягваюць актыўна расці. У Расіі, дарэчы, такіх заяў практычна не відаць. Там да гэтага часу разумеюць каштоўнасць рынку, які функцыянуе, і спрабуюць яго хоць бы часткова захаваць.

Ну і, вядома, у Беларусі няма свайго нафтадоларавага «брандспойта» — мала таго, яе практычна пазбавілі нават калійнага краніка, адкуль хоць трохі, але капала.

Адна з галоўных прычын таго, што ўзровень жыцця беларусаў працягвае падаць, — нізкая якасць дзяржкіравання, якое гадамі будаваў эканоміку зомбі-прадпрыемстваў і якое аказалася няздольным адэкватна зрэагаваць на сур'ёзныя перамены.

Прэм'ер-міністр можа колькі заўгодна распавядаць, што беларуская эканоміка пад уздзеяннем заходніх санкцый дэманструе «гістарычна высокія якасныя паказчыкі збалансаванасці». Але калі прыгледзецца, прыкмет «якаснай збалансаванасці», у параўнанні нават з Расіяй, ва ўпор не заўважна. Затое мы бачым, што ў Беларусі падае занятасць насельніцтва (як за кошт скарачэння працоўных месцаў, так і таму, што ідзе вялікі адток кваліфікаваных кадраў за мяжу). А яшчэ — у тым ліку і за кошт інфляцыі — у некаторых галінах рэальныя заробкі ўжо знізіліся на 10 працэнтаў і больш.

Дарэчы, у ліпені гадавая інфляцыя склала ўжо 18,1 працэнта, гэта значыць, яна працягвае расці. Калі гэта тыя высокія якасці збалансаванасці, пра якія ідзе гаворка, то становіцца яшчэ больш горка за перспектывы.



Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

  • Апошняе на сайце
,
Больш цікавага на «Новым Часе»: