Кот Лары — 15 гадоў у Даўнінг-Стрыт: ці можа жывёла стаць сімвалам улады? Дасье ў карыкатурах

16 лютага спаўняецца 15 гадоў з таго часу, як кот Лары стаў Chief Mouser — галоўным мышаловом рэзідэнцыі прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі. З гэтай падзеі ён ператварыўся з жывёлы ў культурны феномен: любімец публікі, герой карыкатур, а часам нават — аб’ект народных чаканняў.

Рэзідэнцыя кіраўніка брытанскага ўрада размяшчаецца ў старым будынку, таму мышы і пацукі там — пастаянная праблема. Каты даўно сталі неад’емным атрыбутам Даўнінг-стрыт. Пасля смерці папярэдняй коткі супрацоўнікі офіса звярнуліся ў лонданскі прытулак для жывёл, дзе ім прапанавалі Лары.

16 лютага 2011 года Лары афіцыйна заняў пасаду Chief Mouser to the Cabinet Office — галоўнага мышалова пры ўрадзе Вялікабрытаніі. Гэта стала прыкметнай падзеяй. Неўзабаве з’явілася нават кніга, напісаная нібы ад імя Лары, пра яго першыя сто дзён на новай пасадзе.

Лары хутка заваяваў сімпатыі брытанцаў. У тым ліку дзякуючы свайму спакойнаму, а часам і абыякаваму стаўленню да палітыкаў і журналістаў. Нязмушаны лад жыцця ката з Даўнінг-стрыт стаў тэмай шматлікіх карыкатур.

Закладнікамі ўсенароднай любові да Лары нечакана сталі і самі гаспадары рэзідэнцыі. У 2013 годзе ў медыя з’явіліся жартоўныя падазрэнні, што прэм’ер-міністр Дэвід Кэмеран нібыта не надта сімпатызуе кату. Гэтыя чуткі далі падставу для хвалі іроніі ў прэсе. Даўнінг-стрыт нават быў вымушаны выступіць з афіцыйным абвяржэннем «антыкацінай» версіі.

Пры гэтым тое, што не дазволена палітыкам, дазволена Лары. Яму даруюць нават пагардлівае стаўленне да кіраўнікоў урада. На адной з карыкатур кот раіць пацуку трымацца далей ад рэзідэнцыі прэм’ера, бо «гэтае месца вельмі смуроднае».

Больш за тое — у грамадскім уяўленні Лары нярэдка паўстае як своеасаблівы выразнік волі народа. На адным з малюнкаў ён выганяе з рэзідэнцыі непапулярнага прэм’ера Барыса Джонсана.

Лары з’явіўся ў рэзідэнцыі ў перыяд палітычнай турбулентнасці. За гэтыя гады ён «перажыў» ужо пяць прэм’ераў і, хутчэй за ўсё, перажыве і цяперашняга шостага. Карыкатурыст The Sunday Times жартаўліва намаляваў сцэну, дзе кот вывешвае на сцяне трафеі — не толькі з мышэй, але і з прэм’ераў, якіх ён «перажыў». На малюнку Лары здзіўляецца: «Я да гэтага часу не разумею, як яны сюды трапляюць!»

На фоне такой частай змены кіраўнікоў урада Лары фактычна стаў яшчэ адным сімвалам Брытаніі — побач з паліцыяй у кацялках або каралеўскай сям’ёй. Нядзіўна, што ў краіне з’явіўся жартоўны рух за тое, каб зрабіць ката прэм’ерам. Некаторыя карыкатурысты ўжо нават адлюстроўвалі сцэну, дзе Лары абвяшчае сябе кіраўніком брытанскага ўрада.

Застаецца дадаць адно: смех смехам, але феномен Лары — гэта і сур’ёзны сігнал палітычнаму класу. Эрозія аўтарытэту сучасных палітыкаў настолькі прыкметная, што грамадства гатова бачыць сімвалам улады нават ката.