419 чалавек асудзілі за падтрымку Украіны. Хронікі рэпрэсій 22 кастрычніка
З пачатку поўнамаштабнай вайны Расіі супраць Украіны ў Беларусі асудзілі не менш за 419 чалавек у сувязі з вайной, паведамляе праваабарончы цэнтр «Вясна». Таксама супраць палітвязня Віктара Снегура распачалі ўжо пятую крымінальную справу, а ў «экстрэмісцкі» спіс унеслі акаўнт загінулага байца палка Каліноўскага Аляксея Лазарава.
За падтрымку Украіны ў Беларусі асудзілі не менш за 419 чалавек
З пачатку поўнамаштабнай вайны Расіі супраць Украіны ў Беларусі асудзілі не менш за 419 чалавек у сувязі з вайной. Сярод іх — 73 жанчыны. На момант публікацыі 142 чалавекі заставаліся за кратамі. Паводле праваабаронцаў, рэальных выпадкаў пераследу можа быць значна больш.
Адной з найбольш маштабных стала так званая «справа Гаюна», распачатая пасля ўзлому бота маніторынгавага праекта ў лютым 2025 года. На 22 кастрычніка было вядома пра 141 фігуранта гэтай справы, 41 чалавек заставаўся за кратамі. Людзей пераследуюць за перадачу фота і відэа перамяшчэння расійскай вайсковай тэхнікі па Беларусі. За такія дзеянні паводле артыкула аб садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці асудзілі 222 чалавекі.
Беларусаў таксама пераследуюць паводле абвінавачанняў у «здрадзе дзяржаве» і «тэрарызме», за данаты і ўдзел у баявых дзеяннях на баку Украіны. Паводле «Вясны», 42 чалавекі асудзілі за ўдзел або падрыхтоўку да ўдзелу ў ваенных дзеяннях за мяжой. У дачыненні да беларускіх добраахвотнікаў, актывістаў і іншых людзей, якія знаходзяцца за мяжой, вынеслі 37 завочных прысудаў.
За кратамі застаюцца і 10 палітвязняў, асуджаных у сувязі з дыверсіямі на чыгунцы. Ніводнага з іх не вызвалілі ў выніку памілавання або абмену.
Супраць палітвязня Віктара Снегура распачалі ўжо пятую крымінальную справу
Фігурант «справы Аўтуховіча» Віктар Снегур адбывае 24 гады і шэсць месяцаў зняволення. Паводле праваабарончага цэнтра «Вясна», супраць яго распачалі ўжо пятую крымінальную справу ў цэлым і чацвёртую — паводле артыкула 411 Крымінальнага кодэкса аб злосным непадпарадкаванні патрабаванням адміністрацыі папраўчай установы.
У кастрычніку 2022 года Снегура асудзілі да 19 гадоў калоніі строгага рэжыму і штрафу ў 800 базавых велічыняў. Першую справу паводле артыкула 411 КК супраць яго распачалі ў кастрычніку 2024 года. Тады яму дадалі паўтара года зняволення. У красавіку 2025 года пасля другой справы тэрмін павялічылі яшчэ на два гады. Пазней палітвязня яшчэ раз асудзілі паводле гэтага артыкула.
Ці адбыўся суд па чацвёртай справе паводле артыкула 411, невядома. Паводле звестак «Вясны», на 21 кастрычніка 2026 года агульны тэрмін Снегура складаў 24 гады і шэсць месяцаў.
Здароўе палітвязня пагоршылася пасля гадоў зняволення, рэгулярных змяшчэнняў у штрафны ізалятар (ШІЗА) і памяшканне камернага тыпу (ПКТ), а таксама пастаянных абмежаванняў. Паводле праваабаронцаў, ён страціў значную частку мышачнай масы, мае праблемы са спінай, нагамі і скурай.
Некалькі месяцаў Снегур знаходзіцца ў рэжыме інкамунікада — без сувязі са знешнім светам. Ягоныя сваякі не ведаюць дакладнага месцазнаходжання палітвязня.
Акаўнт загінулага байца палка Каліноўскага ўнеслі ў «экстрэмісцкі» спіс
Міністэрства інфармацыі абнавіла «Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў». У яго ўнеслі TikTok-акаўнт Аляксея Лазарава — беларускага актывіста і добраахвотніка, які абараняў Украіну і загінуў падчас поўнамаштабнай вайны. Пра яго смерць 21 студзеня 2026 года паведаміла жонка Вераніка.
Да вайны Лазараў працаваў інжынерам-праграмістам і ўдзельнічаў у палітычным жыцці Беларусі. У 2019 годзе ён стаў адным з самых маладых кандыдатаў у дэпутаты на парламенцкіх выбарах. Ягоны TikTok-акаўнт не абнаўляўся ўжо паўтара года.
Таксама ў «экстрэмісцкі» спіс дадалі:
Instagram і Threads: акаўнты журналіста Дзяніса Дудзінскага — denis_doudinski;
Facebook: акаўнты «Aleksei Isakov» і «Aliaksandr Khomchanka»;
УКантакце: суполку «Янаўская Хваля (Iванава-Беларусь)»;
TikTok: акаўнт kiss_batman.