Беларусь у дакладзе Amnesty: катаванні, прысуды і страх. Хронікі рэпрэсій 21 красавіка
У Беларусі працягваюцца палітычныя пераследы: асуджаюць за «экстрэмізм», узмацняецца кантроль і з’яўляюцца новыя рызыкі нават пры перасячэнні межаў. Міжнародныя праваабаронцы фіксуюць сістэмныя парушэнні правоў чалавека — ад катаванняў да масавых спісаў «экстрэмістаў».
У Amnesty International зафіксавалі новыя хвалі пераследу, катаванні і смерці ў зняволенні ў Беларусі
Міжнародная праваабарончая арганізацыя апублікавала даклад пра сітуацыю з правамі чалавека ў свеце ў 2025 годзе. У ім асобны раздзел прысвечаны Беларусі.Паводле дакладу, улады працягваюць масавы пераслед за ўдзел у пратэстах і грамадзянскай актыўнасці. Больш за 200 беларусаў абвінавацілі ў «садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці» за ўдзел у акцыях за мяжой на Дзень Волі.
Дзейнасць НДА фактычна крыміналізаваная: за ўдзел у незарэгістраваных або ліквідаваных арганізацыях пагражаюць штрафы і турма. За год былі закрытыя або самаліквідаваліся як мінімум 99 арганізацый, у тым ліку незалежныя НКА і прафсаюзы.
У дакладзе адзначаецца, што сотні людзей, у тым ліку журналісты, праваабаронцы і адвакаты, працягваюць адбываць працяглыя тэрміны паводле палітычна матываваных прысудаў. Пры гэтым, нягледзячы на вызваленне больш як 170 палітвязняў у другой палове года, рэпрэсіі толькі пашыраюцца.
Суды ўсё часцей праходзяць завочна: людзі могуць не ведаць пра справы супраць сябе і застаюцца без права на абарону.
Праваабаронцы таксама фіксуюць сістэмныя катаванні і жорсткае абыходжанне ў месцах зняволення, у тым ліку сексуальны гвалт. Палітвязняў утрымліваюць у горшых умовах: ізаляцыя, карцары, адсутнасць меддапамогі і прымусовая праца.
Як мінімум двое палітвязняў — Валянцін Штэрмер і Андрэй Паднебенны — памерлі ў зняволенні; агульная колькасць такіх смерцяў пасля 2020 года дасягнула дзевяці.
У дакладзе таксама згадваюцца гвалтоўныя знікненні: напрыклад, доўгі час не было інфармацыі пра Мікалая Статкевіча.
Ратавальніка з Маладзечна асудзілі па палітычнай справе
44-гадовага Аляксандра Карнацкага асудзілі ў Мінскім абласным судзе паводле арт. 361-4 КК (садзейнічанне «экстрэмісцкай дзейнасці»). Яго затрымалі летам 2025 года.
Карнацкі — былы супрацоўнік МНС, апошнім часам працаваў у прыватнай кампаніі. У яго засталіся жонка і непаўналетняя дачка.
Яму прызначылі «хімію» або калонію, паведамляе «Наша Ніва».
Беларусаў могуць караць арыштам пры перасячэнні расійскай мяжы
Расійскія памежнікі атрымалі права патрабаваць доступ да тэлефонаў і іншых прылад. За адмову — штраф або арышт да 15 сутак, паведамляе «Гомельская Вясна»
Праверцы могуць падлягаць не толькі тэлефоны, але і ноўтбукі ды іншыя гаджэты. Юрысты адзначаюць, што такія патрабаванні могуць супярэчыць праву на таямніцу перапіскі.
Пры гэтым закон не абавязвае адкрываць асабістыя даныя, уключаючы перапіску або воблачныя сэрвісы.